حدیث موضوعی
دعای عظم البلا
آخرین اخبار
کد مطلب: 289635
مکانيسم بلع طبيعي چگونه است؟
با نشانه هاي اختلال بلع آشنا شويد
تاریخ انتشار : 1395/10/04 08:37:38
نمایش : 229
تغذيه يکي از اساسي ترين نيازهاي زيستي انسان است که از طريق آن مواد غذايي لازم براي توليد انرژي و رشد و نمو بافتهاي بدن تامين مي گردد. اولين مرحله گوارش، بلع است.
















به گزارش زنگ خبر به نقل از سلامت نيوز بلع فرآيندي است که طي آن، مواد غذايي از لحاظ حجم و غلظت طوري تغيير مي يابند که بتوانند از ناحيه حلق و مري عبور کرده و سپس وارد معده شوند .

مکانيسم بلع طبيعي:
• بلع طبيعي، يک مکانيزم پيچيده است که در طول آن غذايي که در دهان گذاشته مي شود، از لحاظ حجم و غلظت تغييرمي ‌يابد تا بتواند به راحتي از طريق حلق و مري براي مراحل بعدي گوارش وارد معده شود.

اين فرايند طي مراحلي انجام مي شود که بطور کلي به سه مرحله دهاني، حلقي و مروي تقسيم مي شوند ولي بطور جزيي تر مي توان آن را به چهار مرحله اصلي تقسيم کرد:


• مرحله اول(مرحله آمادگي دهاني) :در اين مرحله غذا در دهان قرار گرفته و دهان از طريق لب ها بسته مي شود. درپايان مرحله آمادگي دهاني، لقمه آماده شده در سطح فوقاني زبان قرار مي گيرد، کناره هاي طرفي و جلويي زبان، به طرف بالا بلند مي شوند و غذا براي جويدن به زير دندان ها رانده مي شود .


• مرحله دوم(مرحله انتقال دهاني) :عبارت است از انتقال لقمه غذايي جويده شده به قسمت عقبي دهان از طريق انقباضات متوالي زبان .


• مرحله سوم(مرحله حلقي ):در اين مرحله نرمکام به سمت بالا کشيده مي شود و حلق بيني را مسدود کرده از ورود غذا به بيني جلوگيري مي کند سپس لقمه غذايي از حلق دهاني وارد مري مي شود.


• مرحله چهارم(مرحله مروي):با حرکات دودي اوليه و ثانويه غذا در طول مري به سمت معده حرکت مي کند .


علايم و نشانه هاي اختلال بلع:
• آسيب درعملکرد عضلات زبان
• آسيب در سيستم جويدن (دندانها وعضلات جونده)
• تاخير در شروع رفلکس بلع
• باقي ماندن غذا در ديواره حلق به علت کاهش انقباضات دوطرفه ديواره حلق
• ورود غذا به داخل حنجره به علت بست ناقص
• صداي غل غل در حلق به علت تجمع بزاق در حلق
• بالا رفتن دماي بدن يک ساعت بعد از بلع که علت ورود مواد غذايي به مسير تنفسي و واکنش التهابي ريه
• احساس درد در گلو که نشان از تومور يا التهاب حلق است
• کاهش وزن
• سرفه هاي شديد
• مشکلات تنفسي
• افزايش ترشحات حلق و دهان
• بسته نشدن کامل لب ها که منجر به ريختن غذا از بين لب ها يا ريختن مايعات از گوشه دهان در هنگام نوشيدن با ليوان مي شود .
• دشواري در قورت دادن لقمه غذايي
• سرفه پس از قورت دادن غذا
• سرفه پس از نوشيدن مايعات
• سرفه پس از خوردن موادي که پودر مي شوند مثل نخودچي

تشخيص:
يک آسيب شناس گفتار و زبان (SLP) که در زمينه اختلالات بلع متخصص است مي تواند افرادي که داراي مشکلات بلع هستند را ارزيابي کرده و مداخلات لازم را انجام دهد .


يک آسيب شناس گفتار و زبان ممکن است اقدامات زير را در اين زمينه انجام دهد:
• گرفتن يک تاريخچه دقيق از شرايط و نشانه هاي پزشکي
• نگاهي به قدرت و حرکت ماهيچه هاي درگير در بلع
• مشاهده تغذيه و حرکات دهاني در طول غذا خوردن و آشاميدن
• احتمالا انجام آزمايش هاي ويژه براي ارزيابي بلع، مانند:
1) باريم اصلاح بلع – شخص نوشيدني يا مايع حاوي باريم را ميخورد و سپس مکانيسم بلع اين مايع يا ماده غذايي به وسيله اشعه x بررسي مي شود.
2) ارزيابي آندوسکوپي – يک نمايشگر (scope) نوراني که از طريق بيني وارد مي شود، و پس از آن بلع از طريق صفحه نمايش نشان داده مي شود .


درمان:

به طور کلي درمان در اختلالات بلع توسط آسيب شناس گفتار و زبان بر پايه نتايج به دست آمده از ارزيابي و تصميم گيري درباره انتخاب روش درماني بر اساس فاکتورهايي از قبيل:جايگاه اجتماعي ، ارزش هاي فرهنگي ،وضعيت اقتصادي فرد، ميزان انگيزه وي براي درمان و .... مي باشد .

از آنجائيكه ديسفاژي(اختلال بلع) تقريباَ تمامي ابعاد سلامتي فرد را تحت تأثير قرار مي دهد بنابراين تيم درماني شامل پزشك عمومي، متخصص گوش و حلق و بيني، آسيب شناس گفتار و زبان ، متخصص گوارش، متخصص مغز و اعصاب، راديولوژيست، متخصص تغذيه، روانپزشك ، متخصص ريه و سيستم تنفس، دندانپزشك و جراح عمومي است.

درمان اوليه اختلالات بلع و تغذيه اي ، بررسي علل پايه اي اختلال مي باشد . بسته به علت ممكن است درمان دارويي يا جراحي باشد. همراه با درمان دارويي يا جراحي ، رويكردها و مشاورات آسيب شناس گفتار و زبان هم مي تواند در درمان ديسفاژي موثر واقع گردد.


بسته به نوع اختلال عملكردي درمان هايي که توسط آسيب شناس گفتار و زبان انجام مي شود شامل موارد زير است:

تغييرات رژيم غذايي: به عواملي چون حجم ماده غذايي، شيوه تغذيه، و ... بستگي دارد ، که برطبق شدت اختلال بلع يکي از سطوح رژيم غذايي براي مراجع در نظر گرفته مي شود .

تكنيكهاي جبراني بلع شامل: تغيير وضعيت بيمار، روش هاي پيشرفت آگاهي حسي بيمار ، تغيير اندازه لقمه غذا و سرعت ارائه آن به بيمار، تغيير چگالي و سفتي ماده غذايي ، استفاده از پروتزهاي داخل دهاني .

درمان بلع به صورت غير مستقيم:اين شيوه به بيمار تمريناتي را جهت تقويت ماهيچه هاي آسيب ديده يا ضعيف شده آموزش مي دهد.

درمان بلع به صورت مستقيم: اين شيوه تمريناتي را براي عملكرد صحيح حين بلع به بيمار آموزش مي دهد.

اين راهکارها جريان غذا رابه هنجار مي کنند يا بهبود مي بخشند وعلائم بيمار را از قبيل آسپيراسيون(ورود مواد غذايي به مجاري تنفسي) حذف ميکنند،ولي الزاما مکانيسم بلع بيمار را تغيير نمي دهند.


نويسندگان:فاطمه حبيبي ،آسيب شناس گفتار و زبان و دکترفرهاد ترابي نژاد،استاديار گروه گفتاردرماني – دانشکده علوم توانبخشي


منابع:
1) Position statement and guidelines for instrumental diagnostic procedures for swallowing. Asha, 34(Suppl. 7), 25–33.
2) American Speech-Language-Hearing Association. (2001a). Roles of speech-language pathologists in swallowing and feeding disorders: Position statement in press. In Rockville, MD: Author.
3) American Speech-Language-Hearing Association. (2001b). Knowledge and skills for speech-language pathologists providing services to individuals with swallowing and feeding disorders in press. In Rockville, MD: Author.
4) Arvedson, J.C., & Lefton-Greif, M.A. (1998). Pediatric videofluoroscopic swallow studies: A professional manual with caregiver guidelines. San Antonio, TX: Communication Skill Builders, Psychological Corp.
5) ASHA National Outcomes Measurement System (NOMS). (1998). Adult speech-language pathology training manual. In Rockville, MD: Author.
6) ASHA Special Interest Division 13, Swallowing and Swallowing Disorders (Dysphagia). (1997). Graduate curriculum on swallowing and swallowing disorders (adult and pediatric dysphagia). ASHA Desk Reference, 3, 248a–248n.

سلامت نيوز: با نشانه هاي اختلال بلع آشنا شويد
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن
 
یادداشت
گزارش تصویری
همراه با شهدای شهرستان بن
کانال تلگرامی زنگ خبر
https://telegram.me/zangekhabarben